enel(+30) 210 7101440Δευ-Παρ : 09:00 - 21:00

Έχω Εταιρεία στο Εξωτερικό αλλά Ζω στην Ελλάδα: Πότε Φορολογείται η Εταιρεία στην Ελλάδα; Οδηγός 2026

Έχω Εταιρεία στο Εξωτερικό αλλά Ζω στην Ελλάδα: Πότε Φορολογείται η Εταιρεία στην Ελλάδα; Οδηγός 2026

«Έχω εταιρεία στην Κύπρο, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στη Βουλγαρία ή στο Dubai, αλλά ζω στην Ελλάδα. Πού φορολογείται τελικά η εταιρεία μου;»

Το ερώτημα αυτό γίνεται ολοένα και συχνότερο.

Η εξ αποστάσεως εργασία, οι διεθνείς εταιρικές δομές, οι online υπηρεσίες, τα consulting businesses και η δυνατότητα σύστασης εταιρείας στο εξωτερικό έχουν δημιουργήσει την εντύπωση ότι αρκεί μία εταιρεία να έχει συσταθεί σε άλλη χώρα για να φορολογείται αποκλειστικά εκεί.

Αυτό όμως δεν είναι πάντοτε σωστό.

Μία εταιρεία μπορεί να έχει:

  • συσταθεί στην Κύπρο,
  • registered office στο Λονδίνο,
  • τραπεζικό λογαριασμό στο εξωτερικό,
  • λογιστή στο Dubai,

και παρ’ όλα αυτά να προκύπτει ελληνικό φορολογικό ζήτημα, εάν η πραγματική διοίκηση ή ουσιώδης επιχειρηματική δραστηριότητα ασκείται από την Ελλάδα.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο:

«Σε ποια χώρα έχει ιδρυθεί η εταιρεία;»

Αλλά:

«Από πού διοικείται πραγματικά και από πού ασκείται η επιχειρηματική της δραστηριότητα;»

Στο άρθρο αυτό εξετάζουμε τέσσερα διαφορετικά φορολογικά tests:

  1. τη φορολογική κατοικία του φυσικού προσώπου,
  2. τη φορολογική κατοικία της αλλοδαπής εταιρείας,
  3. την πιθανή ύπαρξη μόνιμης εγκατάστασης στην Ελλάδα,
  4. και τους κανόνες για Ελεγχόμενες Αλλοδαπές Εταιρείες – CFC.

Αυτά τα τέσσερα tests είναι διαφορετικά και δεν πρέπει να συγχέονται.


1. Ζω στην Ελλάδα: Τι Σημαίνει για τη Δική μου Φορολογία;

Πριν εξετάσουμε την εταιρεία, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τη θέση του ίδιου του ιδιοκτήτη ή shareholder.

Ένας φορολογικός κάτοικος Ελλάδας φορολογείται, κατά γενικό κανόνα, στην Ελλάδα για το παγκόσμιο εισόδημά του, δηλαδή τόσο για εισοδήματα ελληνικής όσο και αλλοδαπής προέλευσης.

Αυτό σημαίνει ότι ένας Έλληνας φορολογικός κάτοικος μπορεί να χρειάζεται να δηλώνει στην Ελλάδα, ανάλογα με την περίπτωση:

  • μισθό από αλλοδαπή εταιρεία,
  • αμοιβή director,
  • μερίσματα,
  • τόκους,
  • υπεραξίες,
  • λοιπά εισοδήματα αλλοδαπής.

Αυτό όμως δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η ίδια η αλλοδαπή εταιρεία γίνεται φορολογικός κάτοικος Ελλάδας.

Εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες παρανοήσεις.

Άλλο η φορολογική κατοικία του shareholder και άλλο η φορολογική κατοικία της εταιρείας.

Μπορεί, για παράδειγμα, ένας μέτοχος να είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας και η εταιρεία του να παραμένει φορολογικός κάτοικος Κύπρου, Ηνωμένου Βασιλείου ή άλλης χώρας.

Αλλά αυτό εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά.


2. Πότε μία Αλλοδαπή Εταιρεία Θεωρείται Φορολογικός Κάτοικος Ελλάδας;

Σύμφωνα με το άρθρο 4 ΚΦΕ, ένα νομικό πρόσωπο ή μία νομική οντότητα θεωρείται φορολογικός κάτοικος Ελλάδας όταν:

  • έχει συσταθεί σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο,
  • έχει την καταστατική έδρα του στην Ελλάδα,
  • ή ο τόπος άσκησης πραγματικής διοίκησης βρίσκεται στην Ελλάδα σε οποιαδήποτε περίοδο μέσα στο φορολογικό έτος.

Για μία εταιρεία που έχει συσταθεί στο εξωτερικό, το κρίσιμο ζήτημα είναι συνήθως το τρίτο:

Τόπος Άσκησης Πραγματικής Διοίκησης

Η έννοια αυτή είναι το βασικό σημείο του άρθρου.

Η ελληνική φορολογική διοίκηση εξετάζει τα πραγματικά γεγονότα και όχι μόνο το καταστατικό.

Το άρθρο 4 προβλέπει ενδεικτικά ότι εξετάζονται:

  • ο τόπος άσκησης της καθημερινής διοίκησης,
  • ο τόπος λήψης στρατηγικών αποφάσεων,
  • ο τόπος της ετήσιας γενικής συνέλευσης,
  • ο τόπος τήρησης βιβλίων και στοιχείων,
  • ο τόπος συνεδριάσεων του διοικητικού συμβουλίου ή άλλου εκτελεστικού οργάνου,
  • η κατοικία των μελών του διοικητικού συμβουλίου ή άλλου διοικητικού οργάνου,
  • και, σε συνδυασμό με τα προηγούμενα, μπορεί να συνεκτιμηθεί η κατοικία της πλειοψηφίας των μετόχων ή εταίρων.

Άρα δεν υπάρχει ένα μόνο κριτήριο.

Δεν ισχύει, για παράδειγμα, ότι:

«Επειδή ο director ζει στην Ελλάδα, η εταιρεία είναι αυτομάτως ελληνική.»

Αλλά ούτε και το αντίθετο:

«Επειδή η εταιρεία έχει registered office στην Κύπρο, είναι αυτομάτως κυπριακή για κάθε φορολογικό σκοπό.»

Η εξέταση είναι συνολική.


3. Τι Σημαίνει Πρακτικά «Πραγματική Διοίκηση»;

Ας δούμε μία πραγματική επιχειρηματική εικόνα.

Έστω μία Cyprus Ltd.

Ο shareholder:

  • ζει στην Αθήνα,
  • είναι sole shareholder,
  • είναι director,
  • εγκρίνει όλες τις πληρωμές,
  • υπογράφει τις συμβάσεις,
  • διαπραγματεύεται με πελάτες,
  • αποφασίζει pricing,
  • αποφασίζει προσλήψεις,
  • αποφασίζει επενδύσεις,
  • διαχειρίζεται το internet banking,
  • εργάζεται καθημερινά από γραφείο στην Ελλάδα.

Στην Κύπρο υπάρχει:

  • registered office,
  • accountant,
  • corporate secretary.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, η ύπαρξη registered office στην Κύπρο δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει ότι η ουσιαστική διοίκηση βρίσκεται εκεί.

Η φορολογική αρχή μπορεί να εξετάσει:

Πού λαμβάνονται πραγματικά οι αποφάσεις;

και όχι μόνο:

Πού υπογράφεται τυπικά ένα board minute;

Αυτό ακριβώς είναι το νόημα του substance over form.


4. Ένα Board Meeting στο Εξωτερικό Δεν Λύνει από Μόνο του το Πρόβλημα

Συχνά συναντάμε την εξής λογική:

«Θα κάνουμε δύο board meetings τον χρόνο στην Κύπρο και έτσι είμαστε καλυμμένοι.»

Δεν είναι τόσο απλό.

Τα board meetings είναι ένα από τα κριτήρια.

Αν όμως:

  • όλες οι αποφάσεις προετοιμάζονται στην Ελλάδα,
  • ο Έλληνας shareholder δίνει τις πραγματικές εντολές,
  • ο ξένος director απλώς υπογράφει,
  • τα contracts έχουν ήδη συμφωνηθεί,
  • τα payments εγκρίνονται από την Ελλάδα,
  • το business strategy καθορίζεται στην Αθήνα,

τότε η ουσιαστική εικόνα μπορεί να είναι διαφορετική από τα πρακτικά.

Η πραγματική διοίκηση δεν αποδεικνύεται απλώς με formalities.

Χρειάζεται πραγματική διοικητική λειτουργία.


5. Η ΑΑΔΕ Εξετάζει τα Πραγματικά Περιστατικά

Η ΑΑΔΕ έχει επισημάνει ότι ο τόπος διοίκησης αποτελεί βασικό παράγοντα για τη φορολογική κατοικία νομικών προσώπων και ότι πραγματικά περιστατικά όπως ο τόπος λήψης αποφάσεων και η κατοικία των προσώπων που συμμετέχουν στη διοίκηση πρέπει να εξετάζονται ουσιαστικά.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σήμερα, επειδή μεγάλο μέρος της διοίκησης μπορεί να γίνεται:

  • μέσω Zoom,
  • Microsoft Teams,
  • email,
  • cloud ERP,
  • online banking,
  • ηλεκτρονικών υπογραφών.

Η φυσική ύπαρξη γραφείου σε μία χώρα δεν αρκεί αν η ουσιαστική διοίκηση ασκείται αλλού.


6. Αν η Εταιρεία ΔΕΝ Είναι Φορολογικός Κάτοικος Ελλάδας, Τελειώνει το Θέμα;

Όχι.

Εδώ εμφανίζεται το δεύτερο μεγάλο test:

Μόνιμη Εγκατάσταση – Permanent Establishment

Μία εταιρεία μπορεί να παραμένει φορολογικός κάτοικος εξωτερικού αλλά να θεωρείται ότι έχει μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα.

Αυτά είναι δύο διαφορετικά πράγματα.

Παράδειγμα:

Μία UK Ltd μπορεί να παραμένει φορολογικός κάτοικος Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά να έχει επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα μέσω σταθερού τόπου δραστηριότητας.

Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να προκύψει ελληνική φορολογία για τα κέρδη που αποδίδονται στη μόνιμη εγκατάσταση.


7. Τι Είναι Μόνιμη Εγκατάσταση;

Το άρθρο 6 ΚΦΕ ορίζει ως μόνιμη εγκατάσταση έναν καθορισμένο τόπο επιχειρηματικής δραστηριότητας μέσω του οποίου διεξάγεται εν όλω ή εν μέρει η δραστηριότητα της επιχείρησης.

Μπορεί να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:

  • τόπο διοίκησης,
  • υποκατάστημα,
  • γραφείο,
  • εργοστάσιο,
  • εργαστήριο,
  • συγκεκριμένες κατασκευαστικές ή τεχνικές εγκαταστάσεις υπό τις σχετικές προϋποθέσεις.

Η ΑΑΔΕ έχει επισημάνει ότι, για να εξεταστεί η ύπαρξη μόνιμης εγκατάστασης, απαιτούνται ουσιαστικά τρία στοιχεία:

καθορισμένος τόπος + επαρκής μονιμότητα + επιχειρηματική δραστηριότητα μέσω του τόπου αυτού.


8. Μπορεί το Σπίτι μου στην Ελλάδα να Είναι Μόνιμη Εγκατάσταση της Αλλοδαπής Εταιρείας;

Ναι, μπορεί να εξεταστεί.

Δεν σημαίνει ότι κάθε home office δημιουργεί αυτομάτως μόνιμη εγκατάσταση.

Αλλά το ζήτημα είναι πραγματικό.

Η ΑΑΔΕ, ακολουθώντας τις κατευθύνσεις του OECD, έχει εξετάσει ρητά το ζήτημα της εξ αποστάσεως εργασίας και του home office.

Ας πάρουμε το εξής παράδειγμα.

Μία UK Ltd έχει sole director στην Ελλάδα.

Ο director:

  • εργάζεται καθημερινά από το σπίτι του,
  • παρέχει όλες τις υπηρεσίες της εταιρείας,
  • διαχειρίζεται τους πελάτες,
  • κάνει Zoom calls,
  • εκδίδει προσφορές,
  • υπογράφει contracts,
  • δεν υπάρχει ουσιαστικό άλλο office από το οποίο λειτουργεί το business.

Εδώ δεν μπορούμε απλώς να πούμε:

«Η εταιρεία είναι UK Ltd, άρα δεν έχει σχέση με την Ελλάδα.»

Πρέπει να εξετάσουμε εάν το ελληνικό home office είναι στην πράξη στη διάθεση της επιχείρησης και χρησιμοποιείται συστηματικά για την άσκηση της δραστηριότητάς της.


9. Τι Γίνεται Αν Ο Director Κλείνει Συμβάσεις από την Ελλάδα;

Το άρθρο 6 προβλέπει επίσης ότι μπορεί να προκύψει μόνιμη εγκατάσταση όταν πρόσωπο που ενεργεί για λογαριασμό της αλλοδαπής επιχείρησης έχει και ασκεί συνήθως στην Ελλάδα εξουσία σύναψης συμβάσεων στο όνομα της επιχείρησης.

Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για:

  • consultants,
  • sales directors,
  • founders,
  • commercial representatives,
  • online agencies,
  • software companies,
  • trading businesses.

Εάν ο επιχειρηματίας βρίσκεται μόνιμα στην Ελλάδα και από εδώ:

  • βρίσκει πελάτες,
  • διαπραγματεύεται,
  • συμφωνεί τιμές,
  • κλείνει deals,
  • δεσμεύει την εταιρεία,

τότε το PE risk αυξάνεται ουσιαστικά.


10. Φορολογική Κατοικία Εταιρείας και Μόνιμη Εγκατάσταση: Ποια Είναι η Διαφορά;

Αυτή η διάκριση πρέπει να είναι απολύτως καθαρή.

Σενάριο Α – Η εταιρεία θεωρείται φορολογικός κάτοικος Ελλάδας

Εδώ το ζήτημα αφορά την ίδια την εταιρική φορολογική κατοικία.

Η Ελλάδα μπορεί να θεωρήσει ότι η εταιρεία έχει τον πραγματικό τόπο διοίκησής της εδώ.

Σενάριο Β – Η εταιρεία παραμένει κάτοικος εξωτερικού αλλά έχει PE στην Ελλάδα

Η εταιρεία παραμένει αλλοδαπή, αλλά ένα μέρος της επιχειρηματικής της δραστηριότητας θεωρείται ότι ασκείται μέσω ελληνικής μόνιμης εγκατάστασης.

Είναι δύο διαφορετικά φορολογικά αποτελέσματα και μπορεί να οδηγήσουν σε διαφορετικές υποχρεώσεις.


11. Τι Ρόλο Παίζει η Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας;

Όταν υπάρχει ΣΑΔΦ μεταξύ Ελλάδας και της χώρας της αλλοδαπής εταιρείας, η ανάλυση δεν σταματά στο ελληνικό εσωτερικό δίκαιο.

Η Ελλάδα έχει εκτεταμένο δίκτυο Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας, μεταξύ άλλων με:

  • Κύπρο,
  • Ηνωμένο Βασίλειο,
  • Βουλγαρία,
  • Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι ΣΑΔΦ υπερισχύουν του εσωτερικού δικαίου στο πεδίο που ρυθμίζουν και πρέπει να εξετάζονται ανά χώρα και ανά περίπτωση.

Δεν είναι ορθό να λέμε γενικά:

«Υπάρχει ΣΑΔΦ, άρα δεν πληρώνω φόρο στην Ελλάδα.»

Η ΣΑΔΦ καθορίζει:

  • ποιο κράτος έχει δικαίωμα φορολόγησης,
  • πώς αντιμετωπίζεται η διπλή κατοικία,
  • πότε υφίσταται PE,
  • πώς φορολογούνται μερίσματα, τόκοι, royalties κ.λπ.,
  • πώς αποφεύγεται η διπλή φορολογία.

12. Μπορεί μία Εταιρεία να Θεωρείται Κάτοικος Δύο Χωρών;

Ναι, μπορεί να προκύψει σύγκρουση φορολογικής κατοικίας.

Για παράδειγμα:

  • η χώρα σύστασης θεωρεί την εταιρεία κάτοικό της,
  • ενώ η Ελλάδα θεωρεί ότι ο τόπος πραγματικής διοίκησης βρίσκεται στην Ελλάδα.

Τότε πρέπει να εξεταστεί η αντίστοιχη ΣΑΔΦ.

Δεν πρέπει να υποθέτουμε ότι όλες οι ΣΑΔΦ έχουν τον ίδιο tie-breaker rule.

Ανάλογα με τη σύμβαση, μπορεί να προβλέπεται:

  • place of effective management,
  • mutual agreement procedure,
  • ή άλλος μηχανισμός επίλυσης.

Για αυτό κάθε χώρα πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά.


13. Case Study 1 – UK Ltd, Founder Ζει στην Αθήνα

Έλληνας φορολογικός κάτοικος:

  • έχει 100% UK Ltd,
  • είναι sole director,
  • κατοικεί μόνιμα στην Αθήνα,
  • δουλεύει από home office,
  • κάνει consulting,
  • έχει πελάτες UK και EU,
  • όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται στην Αθήνα,
  • εγκρίνει όλα τα payments,
  • δεν υπάρχει ουσιαστικό management team στο UK.

Τι εξετάζουμε;

Πρώτον:

τόπος πραγματικής διοίκησης.

Το γεγονός ότι η εταιρεία είναι Companies House registered δεν αρκεί από μόνο του.

Δεύτερον:

μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα.

Το home office και η συστηματική επιχειρηματική λειτουργία από την Αθήνα είναι ουσιώδη δεδομένα.

Τρίτον:

ΣΑΔΦ Ελλάδας – Ηνωμένου Βασιλείου.

Το αποτέλεσμα πρέπει να προσδιοριστεί με βάση τόσο το ελληνικό δίκαιο όσο και τη σύμβαση.

Risk level

Σε μία τέτοια δομή το ελληνικό tax risk μπορεί να είναι υψηλό, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει ουσιαστική διοίκηση ή business substance στο Ηνωμένο Βασίλειο.


14. Case Study 2 – Cyprus Ltd με Πραγματικό Substance

Έλληνας shareholder 60%.

Κατοικεί στην Ελλάδα.

Η Cyprus Ltd όμως διαθέτει:

  • πραγματικό γραφείο στη Λευκωσία,
  • employees,
  • local management,
  • directors που λαμβάνουν ουσιαστικές αποφάσεις,
  • local bank operations,
  • commercial operations στην Κύπρο,
  • συμβάσεις που διαπραγματεύονται και υπογράφονται εκεί,
  • λογιστικά και διοικητικά συστήματα στην Κύπρο.

Ο Έλληνας shareholder λαμβάνει κυρίως:

  • dividend,
  • και συμμετέχει σε ορισμένες shareholder decisions.

Συμπέρασμα

Το ότι ο shareholder κατοικεί στην Ελλάδα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η εταιρεία είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας.

Εδώ υπάρχει πραγματικό foreign substance.

Η αξιολόγηση είναι αισθητά διαφορετική από μία company που έχει μόνο registered office και nominee/local services.


15. Case Study 3 – Cyprus Ltd «Μόνο στα Χαρτιά»

Cyprus company:

  • registered office,
  • accountant,
  • secretary,
  • local director.

Όμως ο Έλληνας UBO:

  • λαμβάνει όλες τις αποφάσεις από Ελλάδα,
  • υπογράφει όλα τα contracts,
  • εγκρίνει payments,
  • αποφασίζει pricing,
  • επικοινωνεί με όλους τους πελάτες,
  • ελέγχει operational management,
  • ο local director απλώς υλοποιεί οδηγίες.

Εδώ βρίσκεται το βασικό risk

Το φορολογικό ερώτημα δεν είναι:

«Έχω director στην Κύπρο;»

Αλλά:

«Ποιος πραγματικά διοικεί;»

Ένας nominal director χωρίς πραγματική εξουσία δεν δημιουργεί αυτομάτως substance.


16. Case Study 4 – Bulgarian Company

Έλληνας επιχειρηματίας διατηρεί βουλγαρική εταιρεία επειδή ο εταιρικός φόρος στη Βουλγαρία είναι χαμηλότερος.

Όμως:

  • κατοικεί Θεσσαλονίκη,
  • από εκεί λειτουργεί καθημερινά,
  • εκεί είναι οι περισσότεροι πελάτες,
  • εκεί πραγματοποιείται η διοίκηση,
  • στη Βουλγαρία υπάρχει μόνο registered office/accountant.

Η σωστή φορολογική ερώτηση δεν είναι:

«10% Βουλγαρία έναντι 22% Ελλάδα – άρα συμφέρει;»

Η σωστή ερώτηση είναι:

«Είναι πράγματι η εταιρεία φορολογικά βουλγαρική με βάση την πραγματική της λειτουργία;»

Η Ελλάδα και η Βουλγαρία έχουν ΣΑΔΦ, αλλά η εφαρμογή της προϋποθέτει ανάλυση των πραγματικών γεγονότων και της ίδιας της σύμβασης.


17. Case Study 5 – UAE / Dubai Company αλλά ο Ιδιοκτήτης Ζει Ελλάδα

Αυτό είναι σήμερα ένα από τα πιο σημαντικά scenarios.

Έλληνας φορολογικός κάτοικος:

  • έχει UAE company,
  • κατοικεί 300 ημέρες στην Ελλάδα,
  • από εδώ μιλά με πελάτες,
  • από εδώ διοικεί την εταιρεία,
  • δεν έχει πραγματικό management team στα UAE.

Η εταιρεία μπορεί να έχει:

  • UAE licence,
  • bank account,
  • flexi desk,
  • local registered agent.

Αλλά αυτά δεν απαντούν από μόνα τους στο ελληνικό test πραγματικής διοίκησης.

Η Ελλάδα και τα ΗΑΕ έχουν ΣΑΔΦ, της οποίας η συνέχιση εφαρμογής έχει κυρωθεί πλέον για αόριστο χρονικό διάστημα.

Άρα ο ισχυρισμός:

«Dubai company = δεν φορολογούμαι Ελλάδα»

είναι υπεραπλούστευση.


18. Case Study 6 – Πραγματική Διεθνής Εταιρεία με Shareholder στην Ελλάδα

Έστω multinational ή πραγματική SME στο εξωτερικό.

Ο Έλληνας shareholder:

  • κατέχει 30%,
  • κατοικεί Αθήνα,
  • δεν είναι operational manager.

Η εταιρεία διαθέτει:

  • board στο εξωτερικό,
  • CEO στο εξωτερικό,
  • employees,
  • office,
  • finance team,
  • contracts,
  • πελάτες,
  • πραγματικές δραστηριότητες.

Ο shareholder συμμετέχει μόνο σε annual shareholder meetings.

Συμπέρασμα

Το γεγονός ότι ένας shareholder ζει στην Ελλάδα δεν μεταφέρει αυτομάτως τη φορολογική κατοικία της εταιρείας στην Ελλάδα.

Αυτό είναι πολύ σημαντικό.

Η φορολογική κατοικία της εταιρείας δεν ακολουθεί μηχανικά τη φορολογική κατοικία κάθε shareholder.


19. Τι Είναι τα CFC Rules;

Υπάρχει και ένα τέταρτο επίπεδο ανάλυσης.

Ακόμη και αν:

  • η αλλοδαπή εταιρεία παραμένει φορολογικός κάτοικος εξωτερικού,
  • και δεν υπάρχει ελληνική μόνιμη εγκατάσταση,

μπορεί να χρειάζεται να εξεταστεί το άρθρο 66 ΚΦΕ για τις:

Ελεγχόμενες Αλλοδαπές Εταιρείες – Controlled Foreign Companies

Η ΑΑΔΕ έχει εκδώσει αναλυτικές οδηγίες με την Ε.2018/2022.

Οι κανόνες αυτοί έχουν αντικαταχρηστικό χαρακτήρα και σκοπό να αποτρέπουν τη μεταφορά εισοδήματος σε χαμηλότερα φορολογούμενες αλλοδαπές δομές.


20. Πότε Εξετάζεται μία Εταιρεία ως CFC;

Για την εφαρμογή των σχετικών κανόνων εξετάζονται σωρευτικά συγκεκριμένα κριτήρια.

Ένα βασικό κριτήριο είναι ο έλεγχος.

Ο φορολογούμενος, μόνος του ή μαζί με συνδεδεμένες επιχειρήσεις, πρέπει ουσιαστικά να κατέχει άμεσα ή έμμεσα πάνω από 50% των δικαιωμάτων ψήφου, του κεφαλαίου ή των δικαιωμάτων στα κέρδη.

Εξετάζεται επίσης το πραγματικό επίπεδο φορολόγησης.

Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι ο πραγματικός εταιρικός φόρος που καταβλήθηκε στην αλλοδαπή πρέπει να είναι μικρότερος από το 50% του φόρου που θα προέκυπτε εάν η εταιρεία φορολογούνταν σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία.

Επιπλέον, εξετάζεται η σύνθεση του εισοδήματος.

Άνω του 30% του καθαρού εισοδήματος προ φόρων πρέπει να εμπίπτει στις κατηγορίες που προβλέπει το άρθρο 66.


21. Τι Είδους Εισοδήματα Εξετάζονται στα CFC Rules;

Η ΑΑΔΕ αναφέρει, μεταξύ άλλων:

  • τόκους και χρηματοοικονομικό εισόδημα,
  • royalties και IP income,
  • μερίσματα και υπεραξίες από μετοχές,
  • χρηματοδοτικές μισθώσεις,
  • ασφαλιστικές, τραπεζικές και άλλες χρηματοοικονομικές δραστηριότητες,
  • ορισμένες invoicing companies που συναλλάσσονται με συνδεδεμένες επιχειρήσεις χωρίς να προσθέτουν ουσιαστική οικονομική αξία.

Άρα τα CFC rules είναι ιδιαίτερα σημαντικά σε:

  • holding structures,
  • IP companies,
  • financing companies,
  • passive investment companies,
  • artificial invoicing structures.

Δεν σημαίνει ότι κάθε ενεργή operating company στο εξωτερικό είναι αυτομάτως CFC.


22. Το CFC Είναι Άλλο Πράγμα από το Effective Management

Αυτό πρέπει να ξεκαθαριστεί.

Effective management

Ρωτά:

«Είναι η ίδια η εταιρεία φορολογικός κάτοικος Ελλάδας;»

Permanent establishment

Ρωτά:

«Έχει η αλλοδαπή εταιρεία επιχειρηματική παρουσία στην Ελλάδα που δημιουργεί ελληνικό φορολογητέο αποτέλεσμα;»

CFC

Ρωτά:

«Παρά το γεγονός ότι η εταιρεία παραμένει αλλοδαπή, πρέπει μέρος των μη διανεμηθέντων κερδών της να περιληφθεί στη φορολογητέα βάση του Έλληνα ελέγχοντος φορολογουμένου;»

Πρόκειται για διαφορετικές έννοιες.


23. Τι Σημαίνει Substance;

Η λέξη substance χρησιμοποιείται συχνά χωρίς να εξηγείται.

Πραγματικό substance μπορεί να περιλαμβάνει:

  • πραγματικό office,
  • πραγματικό management,
  • directors με ουσιαστική εξουσία,
  • employees,
  • operational functions,
  • local banking activity,
  • πραγματική λήψη αποφάσεων,
  • business expenditure,
  • local commercial presence,
  • πραγματική ανάληψη επιχειρηματικού κινδύνου.

Δεν σημαίνει ότι κάθε εταιρεία χρειάζεται δεκάδες εργαζόμενους.

Το substance πρέπει να είναι ανάλογο με τη φύση της δραστηριότητας.

Μία holding company έχει διαφορετικό substance profile από μία manufacturing company.

Μία consulting company διαφορετικό από μία e-commerce company.


24. Ποια Είναι τα Κόκκινα Σημάδια;

Υψηλότερο tax risk υπάρχει όταν συναντάμε πολλά από τα ακόλουθα:

  • sole shareholder στην Ελλάδα,
  • sole director στην Ελλάδα,
  • όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται στην Ελλάδα,
  • όλα τα contracts διαπραγματεύονται από Ελλάδα,
  • internet banking μόνο από Ελλάδα,
  • κανένα πραγματικό office στο εξωτερικό,
  • κανένας employee στο εξωτερικό,
  • local director χωρίς πραγματική εξουσία,
  • company secretary και accountant μόνο για compliance,
  • company email/phone λειτουργεί ουσιαστικά από Ελλάδα,
  • οι πελάτες γνωρίζουν ότι ο επιχειρηματίας λειτουργεί από Ελλάδα,
  • όλη η αξία δημιουργείται από το ίδιο πρόσωπο στην Ελλάδα.

Όσο περισσότερα από αυτά συντρέχουν, τόσο μεγαλύτερη η ανάγκη για σοβαρή φορολογική ανάλυση.


25. Τι Δεν Αρκεί για να Έχεις Substance;

Δεν αρκεί από μόνο του:

  • ένα registered office,
  • ένας accountant,
  • ένας nominee director,
  • μία offshore bank account,
  • ένα board minute,
  • ένα ετήσιο ταξίδι στη χώρα,
  • ένα virtual office,
  • μία τοπική SIM card.

Αυτά μπορεί να αποτελούν στοιχεία της εικόνας, αλλά δεν αποδεικνύουν από μόνα τους πραγματική διοίκηση.


26. Τι Γίνεται Αν η ΑΑΔΕ Θεωρήσει ότι η Εταιρεία Φορολογείται στην Ελλάδα;

Το ζήτημα μπορεί να γίνει πολύ σοβαρό.

Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να προκύψουν:

  • υποχρέωση φορολογίας εταιρικών κερδών στην Ελλάδα,
  • υποχρεώσεις εγγραφής και δηλώσεων,
  • ελληνικές λογιστικές και φορολογικές υποχρεώσεις,
  • ΦΠΑ όπου συντρέχει περίπτωση,
  • ζητήματα παρακρατούμενων φόρων,
  • transfer pricing,
  • παλαιότερες χρήσεις,
  • τόκοι,
  • πρόστιμα,
  • ανάγκη εφαρμογής της σχετικής ΣΑΔΦ.

Για αυτό το θέμα πρέπει να εξετάζεται πριν δημιουργηθεί η structure και όχι όταν έχει ήδη ξεκινήσει φορολογικός έλεγχος.


27. Θα Φορολογηθεί η Εταιρεία Δύο Φορές;

Όχι κατ’ ανάγκη.

Ακριβώς γι’ αυτό υπάρχουν οι ΣΑΔΦ.

Όμως το ζήτημα δεν λύνεται με μία γενική φράση.

Πρέπει να δούμε:

  • ποια χώρα θεωρεί την εταιρεία κάτοικο,
  • ποια ΣΑΔΦ εφαρμόζεται,
  • τι προβλέπει για dual residence,
  • τι προβλέπει για PE,
  • ποιος φόρος καταβλήθηκε ήδη,
  • ποια μέθοδος αποφυγής διπλής φορολογίας εφαρμόζεται.

Η ΑΑΔΕ διατηρεί τα επίσημα κείμενα των ΣΑΔΦ και ειδικά έντυπα εφαρμογής τους.


28. Και Τι Γίνεται με το Μέρισμα που Παίρνω;

Ακόμη και αν η εταιρεία είναι κανονικά αλλοδαπή, ο shareholder που είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας πρέπει να εξετάσει τη δική του προσωπική φορολογική θέση.

Το μέρισμα είναι ξεχωριστό φορολογικό γεγονός.

Πρέπει να εξεταστούν:

  • ο ελληνικός φόρος,
  • τυχόν withholding tax στο εξωτερικό,
  • η εφαρμογή της ΣΑΔΦ,
  • η πίστωση αλλοδαπού φόρου όπου προβλέπεται.

Επομένως:

εταιρική φορολογία και προσωπική φορολογία shareholder είναι δύο διαφορετικά επίπεδα.


29. Το Ίδιο Ισχύει για Director’s Fees και Μισθούς

Αν ο Έλληνας φορολογικός κάτοικος πληρώνεται από την αλλοδαπή εταιρεία ως:

  • director,
  • employee,
  • consultant,

πρέπει να εξεταστεί ξεχωριστά:

  • το είδος του εισοδήματος,
  • ο τόπος παροχής εργασίας,
  • η αντίστοιχη ΣΑΔΦ,
  • τυχόν ελληνική παρακράτηση,
  • ασφαλιστική νομοθεσία,
  • κοινωνική ασφάλιση.

Το γεγονός ότι ο εργοδότης είναι στο εξωτερικό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το εισόδημα δεν φορολογείται στην Ελλάδα.


30. Το «183 Ημέρες» Δεν Λύνει το Εταιρικό Θέμα

Άλλο ένα πολύ συνηθισμένο λάθος:

«Είμαι κάτω από 183 ημέρες στην Ελλάδα, άρα η εταιρεία μου δεν έχει ελληνικό θέμα.»

Το όριο των 183 ημερών αφορά πρωτίστως τη φορολογική κατοικία φυσικού προσώπου υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Δεν αποτελεί μαγικό test για:

  • εταιρική φορολογική κατοικία,
  • effective management,
  • permanent establishment.

Μία αλλοδαπή εταιρεία μπορεί να έχει ελληνικό PE χωρίς να σχετίζεται το ζήτημα με το αν ο shareholder συμπλήρωσε ακριβώς 183 ημέρες.


31. «Έχω Πελάτες Μόνο στο Εξωτερικό» – Αρκεί;

Όχι.

Το πού βρίσκονται οι πελάτες είναι relevant, αλλά δεν είναι καθοριστικό από μόνο του.

Consultant:

  • ζει στην Ελλάδα,
  • δουλεύει από Ελλάδα,
  • διοικεί company από Ελλάδα,
  • clients USA και UK.

Δεν σημαίνει ότι επειδή κανένας client δεν είναι ελληνικός δεν υπάρχει ελληνικό φορολογικό θέμα.

Το ερώτημα αφορά πού ασκείται η δραστηριότητα και η διοίκηση, όχι μόνο πού βρίσκονται οι πελάτες.


32. «Δεν Κόβω Τιμολόγια στην Ελλάδα» – Είμαι Καλυμμένος;

Επίσης όχι.

Το invoicing location δεν προσδιορίζει μόνο του τη φορολογική κατοικία.

Η φορολογική ανάλυση εξετάζει την οικονομική και διοικητική πραγματικότητα.


33. Decision Tree: Έχω Εταιρεία στο Εξωτερικό και Ζω στην Ελλάδα

Η σωστή ανάλυση μπορεί να γίνει σε διαδοχικά βήματα.

Βήμα 1

Είμαι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας;

Βήμα 2

Πού έχει συσταθεί η εταιρεία;

Βήμα 3

Ποιος είναι shareholder και ποιος director;

Βήμα 4

Πού λαμβάνονται καθημερινές αποφάσεις;

Βήμα 5

Πού λαμβάνονται στρατηγικές αποφάσεις;

Βήμα 6

Πού υπογράφονται ή ουσιαστικά συμφωνούνται contracts;

Βήμα 7

Υπάρχει πραγματικό office και management στο εξωτερικό;

Βήμα 8

Υπάρχουν employees ή πραγματικές λειτουργίες στο εξωτερικό;

Βήμα 9

Λειτουργεί ο shareholder/director καθημερινά από Ελλάδα;

Βήμα 10

Υπάρχει πιθανό home-office PE;

Βήμα 11

Ποια ΣΑΔΦ εφαρμόζεται;

Βήμα 12

Υπάρχει CFC risk;

Μόνο αφού απαντηθούν όλα αυτά μπορεί να δοθεί αξιόπιστη θέση.


34. Πότε Είναι Χαμηλότερος ο Κίνδυνος;

Σε γενικές γραμμές, το risk profile είναι καλύτερο όταν:

  • υπάρχει πραγματική επιχειρηματική παρουσία στο εξωτερικό,
  • οι directors ασκούν πραγματική διοίκηση,
  • οι αποφάσεις λαμβάνονται εκεί,
  • υπάρχουν employees ή functions ανάλογα με το business,
  • οι συμβάσεις και τα commercial decisions διαχειρίζονται εκεί,
  • η καθημερινή λειτουργία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον shareholder στην Ελλάδα.

Δεν υπάρχει checklist που να εγγυάται απόλυτη ασφάλεια.

Η ουσία προηγείται της φόρμας.


35. Πότε Είναι Πολύ Υψηλός ο Κίνδυνος;

Χαρακτηριστικό high-risk scenario:

1 founder + 1 foreign company + 1 laptop + όλη η δουλειά από Ελλάδα + κανένα πραγματικό foreign operation.

Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να εξεταστούν σοβαρά:

  • tax residence,
  • PE,
  • salary/director fees,
  • dividends,
  • CFC,
  • VAT,
  • social security.

36. Πρέπει να Κλείσω την Εταιρεία Εξωτερικού;

Όχι απαραίτητα.

Ο στόχος της φορολογικής ανάλυσης δεν είναι:

«Έχεις foreign company, κλείσ’ την.»

Ο στόχος είναι να διαπιστωθεί:

  • αν η structure ανταποκρίνεται σε πραγματικές επιχειρηματικές ανάγκες,
  • αν έχει substance,
  • αν έχει σωστό management,
  • αν υπάρχουν ελληνικές υποχρεώσεις,
  • αν χρειάζεται restructuring.

Σε πολλές περιπτώσεις μία foreign company είναι απολύτως δικαιολογημένη.

Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η νομική μορφή δεν συμφωνεί με την οικονομική πραγματικότητα.


37. FAQ

Αν έχω εταιρεία στην Κύπρο και μένω Ελλάδα, φορολογείται η εταιρεία Ελλάδα;

Όχι αυτομάτως.

Πρέπει να εξεταστεί πού βρίσκεται η πραγματική διοίκηση της εταιρείας, αν υπάρχει μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα και τι προβλέπει η ΣΑΔΦ Ελλάδας–Κύπρου.

Αν είμαι sole shareholder, είναι πρόβλημα;

Η συμμετοχή 100% δεν μεταφέρει αυτομάτως τη φορολογική κατοικία.

Αυξάνει όμως τη σημασία της εξέτασης του ποιος πραγματικά διοικεί την εταιρεία.

Αν έχω local director είμαι ασφαλής;

Όχι από μόνο του.

Ο local director πρέπει να ασκεί πραγματικές και ουσιαστικές διοικητικές αρμοδιότητες.

Αν έχω office στο εξωτερικό αρκεί;

Όχι.

Πρέπει να εξετάζεται η πραγματική λειτουργία της εταιρείας.

Αν δουλεύω από το σπίτι στην Ελλάδα, έχω PE;

Όχι αυτομάτως.

Μπορεί όμως να υπάρξει PE risk όταν το home office χρησιμοποιείται σταθερά για την ουσιαστική επιχειρηματική δραστηριότητα της αλλοδαπής εταιρείας.

Αν η εταιρεία έχει μηδενικό φόρο στο Dubai, τι γίνεται;

Πρέπει να εξεταστούν φορολογική κατοικία, PE, ΣΑΔΦ και ενδεχομένως CFC rules.

Αν η εταιρεία δεν μοιράζει μέρισμα, δεν πληρώνω τίποτα στην Ελλάδα;

Όχι κατ’ ανάγκη.

Μπορεί να τίθενται CFC ζητήματα, ανάλογα με τις προϋποθέσεις του άρθρου 66.

Μπορεί η ΑΑΔΕ να θεωρήσει ξένη εταιρεία ελληνική;

Ναι, εφόσον τα πραγματικά περιστατικά δείχνουν ότι ο τόπος άσκησης πραγματικής διοίκησης βρίσκεται στην Ελλάδα.


Συμπέρασμα

Το γεγονός ότι μία εταιρεία έχει ιδρυθεί στο εξωτερικό δεν αρκεί από μόνο του για να καθορίσει πού φορολογείται.

Για έναν επιχειρηματία που ζει στην Ελλάδα πρέπει να εξετάζονται ξεχωριστά:

1. Φορολογική κατοικία φυσικού προσώπου
2. Φορολογική κατοικία εταιρείας – effective management
3. Μόνιμη εγκατάσταση – permanent establishment
4. CFC rules
5. Η εκάστοτε Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας

Το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι η πραγματική οικονομική εικόνα.

Μία εταιρεία με:

  • πραγματικό office,
  • employees,
  • management,
  • functions,
  • πραγματικές αποφάσεις στο εξωτερικό

είναι εντελώς διαφορετική περίπτωση από μία εταιρεία που υπάρχει μόνο τυπικά στο εξωτερικό ενώ ο επιχειρηματίας διοικεί τα πάντα καθημερινά από την Ελλάδα.

Η χώρα σύστασης είναι η αρχή της ανάλυσης. Δεν είναι το τέλος της.


Έχετε Εταιρεία στο Εξωτερικό αλλά Ζείτε στην Ελλάδα;

Η TKC Consulting & Finance μπορεί να πραγματοποιήσει ολοκληρωμένο International Tax & Corporate Structure Review για επιχειρηματίες και investors που διατηρούν εταιρείες στο εξωτερικό αλλά έχουν φορολογική ή επιχειρηματική παρουσία στην Ελλάδα.

Η ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει:

  • έλεγχο τόπου πραγματικής διοίκησης,
  • permanent establishment risk assessment,
  • έλεγχο εφαρμογής ΣΑΔΦ,
  • CFC analysis,
  • shareholder/director taxation,
  • dividend treatment,
  • management structure,
  • foreign substance review,
  • restructuring alternatives,
  • συνολική φορολογική χαρτογράφηση Ελλάδας–εξωτερικού.

TKC Consulting & Finance
Accounting • Tax • Business Advisory • International Tax

Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Η φορολογική μεταχείριση διεθνών εταιρικών δομών εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά, το δίκαιο της εκάστοτε χώρας, τον ΚΦΕ και την εφαρμοζόμενη Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας. Δεν αποτελεί εξατομικευμένη φορολογική ή νομική συμβουλή.

Σχετικά άρθρα

Loading...